Engelli Çocuklara Devlet Yardımı 2025 Rehberi
Çocuğunuz için devlet desteklerinden nasıl yararlanabileceğinizi, hangi yardımların kimleri kapsadığını ve güncel tutarları bu rehberde adım adım açıklıyoruz.
Engelli Sağlık Kurulu Raporu (ÇÖZGER) Nedir?
Devlet yardımlarının neredeyse tamamından faydalanmak için Engelli Sağlık Kurulu Raporu almak şarttır. 18 yaş altı çocuklar için bu rapor Çocuklar için Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) adıyla düzenlenir. Yüzde oranı yerine “özel gereksinim düzeyleri” (ör. belirgin düzeyde özel gereksinim var) yazılır. Raporun düzeyi, hangi yardımların alınabileceğini doğrudan etkiler.
Rapor Nasıl Alınır?
- Randevu: MHRS (Alo 182 / Mobil Uygulama) üzerinden “Sağlık Kurulu” randevusu alınır.
- Belgeler: Kimlik, varsa eski raporlar, hastane tetkikleri, fotoğraf vb.
- Muayene: En az 5 branştan doktor tarafından değerlendirme yapılır.
- Teslim: Muayene sonrası evraklar kurul sekreterliğine teslim edilir.
- Sonuç: E-nabız ve E-Devlet üzerinden dijital olarak erişilebilir.
Rapor geçici ise mutlaka süresi dolmadan yenilenmeli, aksi halde maaş ve destek ödemeleri kesilir. İtiraz için İl Sağlık Müdürlüğü’ne başvuru yapılabilir.
Maddi Yardımlar ve Maaşlar
Devlet, engelli çocukların bakımını üstlenen ailelere çeşitli sosyal yardım programları ile maddi destek sunmaktadır. Bu desteklerin her biri, çocuğun engel durumu ve hane gelirine göre farklı koşullarla verilmektedir. Aşağıda en sık başvurulan yardım türlerini ve 2025 güncel rakamlarını bulabilirsiniz.
1. Engelli Aylığı (2025)
- %40–69 engellilik oranı: 4.302,98 TL
- %70 ve üzeri engellilik oranı: 6.454,48 TL
- 18 yaş altı engelli çocuklar için (yakınına): 4.302,98 TL
Kimler Başvurabilir?
- %40 ve üzeri engelli raporu olan yetişkin bireyler
- 18 yaş altı çocuklar için “hafif düzeyde özel gereksinim” veya üstü rapora sahip olan veliler
- Hane içinde kişi başına düşen gelir net asgari ücretin 1/3’ünden az (2025: 7.368,22 TL)
Başvuru Yeri: Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV) veya e-Devlet
2. Evde Bakım Aylığı
2025 Miktarı: 10.125 TL / ay
Başvuru Şartları
- ÇÖZGER raporunda “çok ileri düzeyde özel gereksinim var”, “belirgin düzeyde özel gereksinim var” veya “özel koşul gereksinimi var” ibaresi yer almalı
- Hane geliri kişi başı net asgari ücretin 2/3’ünden az (2025: 14.736 TL)
- Sosyal hizmet uzmanı tarafından “bakım ihtiyacı var” onayı alınmalı
- Bakıma engelli bireyin birinci dereceden yakını bakıyor olmalı
Başvuru Yeri: Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü veya Sosyal Hizmet Merkezi
3. Vakıflar Genel Müdürlüğü Muhtaç Aylığı
2025 Miktarı: 6.339,36 TL / ay
Başvuru Şartları
- %40 ve üzeri engelli
- Sosyal güvencesiz ve geliri olmayan
- Varlık sınırlarının altında olmak (ev, araç, hesap vs.)
- Aynı hanede başka maaş alan kişi olmamalı
Başvuru Yeri: Vakıflar Bölge Müdürlüğü veya vgm.gov.tr
Engelli Çocuklara Yönelik Eğitim ve Rehabilitasyon Destekleri
Engelli çocukların eğitim hayatına tam ve aktif katılımı için devlet, özel eğitim merkezlerinden evde eğitime kadar geniş kapsamlı destekler sunmaktadır. Bu hizmetler hem maddi hem de pedagojik destek sağlayarak ailelerin üzerindeki yükü azaltmayı hedefler.
1. Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde Devlet Desteği
Çocuğunuzun Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM) tarafından “destek eğitime ihtiyaç var” şeklinde yönlendirilmesi durumunda, devlet tarafından bireysel ve grup eğitimi ücretleri karşılanır.
- 2025 Bireysel Eğitim Desteği: Aylık 6.100 TL (KDV hariç)
- 2025 Grup Eğitimi Desteği: Aylık 1.708 TL (KDV hariç)
Eğitim desteği, yalnızca yetkili rehabilitasyon kurumları ve özel eğitim okulları için geçerlidir. Ödeme doğrudan kuruma yapılır, veliden ücret talep edilmez.
2. Evde Eğitim İmkanı
Çocuğunuzun sağlık durumu nedeniyle okula gidemeyecek durumda olması halinde, evde eğitim hizmeti alabilirsiniz. Bu hizmet, devlet tarafından görevlendirilen öğretmenler aracılığıyla yürütülür.
Şartlar:
- Rehberlik ve Araştırma Merkezi’ne (RAM) başvuru yapılmalı
- En az üç uzman doktor imzalı “evde eğitim uygundur” ibareli sağlık kurulu raporu sunulmalı
- RAM tarafından verilen rapora dayanarak uygun eğitim programı belirlenir
Evde eğitim hakkı, çocuğun sağlık durumuna göre düzenli olarak yenilenebilir. Rapor süresi dolmadan RAM’a tekrar başvuru yapılması gerekir.
3. RAM Süreci ve Özel Eğitim Değerlendirme Raporu
Engelli çocukların eğitim planlamasında en kritik adım RAM’dan alınacak Özel Eğitim Değerlendirme Raporudur. Bu belge olmadan devlet destekli rehabilitasyon hizmeti alınamaz.
Başvuru Belgeleri:
- Velinin kimliği
- Engelli sağlık kurulu raporu (varsa)
- 6 ay içinde çekilmiş vesikalık fotoğraf
- Öğrenci belgesi (okula kayıtlı ise)
- Velayet veya vasilik belgesi (gerekiyorsa)
İlk başvuru RAM’dan doğrudan yapılır. Sonraki randevular e-Devlet üzerinden alınabilir. RAM tarafından düzenlenen BEP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı) ile hangi kurumdan hangi tür eğitim alınabileceği netleşir.
Engelli Çocuk Sahibi Ailelere Vergi, Ulaşım ve Enerji İndirimleri
Engelli çocuğu olan ailelere, günlük hayatı kolaylaştıracak çok sayıda indirim ve muafiyet hakkı tanınmaktadır. Bu avantajlar ulaşım, enerji faturaları, internet paketleri ve vergi yükümlülüklerini kapsamaktadır.
1. Ulaşım Hakları ve İndirimler
- Şehir içi toplu taşıma: Belediye otobüsleri, özel halk otobüsleri, metro ve deniz yolları ücretsizdir.
- Refakatçi hakkı: Çocuğun ÇÖZGER raporunda “çok ileri”, “belirgin” veya “özel koşul gereksinimi var” ifadeleri varsa bir kişi yanında ücretsiz seyahat edebilir.
- THY indirimi: %25 indirim uygulanır (bazı bilet türleri hariç).
- Otobüs firmaları: Şehirler arası otobüslerde %30 indirim (refakatçiye indirim yok).
Ücretsiz seyahat hakkı için Engelli Kimlik Kartı gereklidir. Bu kart Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerinden temin edilir.
2. Vergi Muafiyetleri ve İndirimler
Gelir Vergisi İndirimi (Çalışan Ebeveynler İçin)
- %80 ve üzeri engel: 6.900 TL (aylık matrahtan düşülür)
- %60–79 arası engel: 4.000 TL
- %40–59 arası engel: 1.700 TL
İndirimden yararlanmak için engelli sağlık kurulu raporu ve dilekçe ile vergi dairesine başvurmanız gerekir. E-devlet üzerinden de yapılabilir.
ÖTV Muafiyeti (Araç Alımında)
- %90 ve üzeri engellilik oranı olan çocuklar için araç alımında ÖTV alınmaz.
- Engelli çocuğun yakını adına da araç alınabilir.
MTV Muafiyeti (Motorlu Taşıtlar Vergisi)
ÖTV’siz alınan araçlar otomatik olarak MTV’den muaftır. Rapor süresi dolarsa yeniden başvuru gereklidir.
KDV Muafiyeti
Engellilerin kullanımına özel üretilmiş araç, gereç ve yazılımlar KDV’den muaftır.
Emlak Vergisi Muafiyeti
%40 ve üzeri engelli bireyler için tek konuta sahip olmak şartıyla emlak vergisi muafiyeti uygulanır.
3. Enerji ve İletişim İndirimleri
Elektrik Desteği
- Kronik hastalığı olan, tıbbi cihaza bağlı bireylerin bulunduğu evlere: Aylık 75–150 kWh (2025: 194–388 TL arası) destek
- Engelli maaşı alan haneler bu destekten yararlanabilir
Doğalgaz Desteği
Sosyal yardıma ihtiyaç duyan hanelere yıllık 1.500 – 3.500 TL arasında destek verilir. Başvuru e-Devlet veya Kaymakamlık/SYDV üzerinden yapılır.
Telefon ve İnternet İndirimleri
- Türk Telekom: %25 indirimli internet, telefon ve Tivibu paketleri
- TurkNet: Engelsiz tarife ve %25 indirim
- Turkcell / Vodafone: Engelliye özel kampanyalar
Devlet Yardımlarında Başvuru Süreci ve Kritik İpuçları
Engelli çocuklara yönelik devlet yardımları tek seferlik başvurudan ibaret değildir. Hakların sürdürülebilmesi için ailelerin düzenli takip yapması, değişiklikleri zamanında bildirmesi ve sistemleri etkin kullanması gerekir.
1. Gelir Değişikliklerinin Bildirilmesi
Hane içi gelirinizde artış olduysa bu durumu en geç 3 ay içinde ilgili kuruma (SYDV, Aile Bakanlığı vs.) bildirmeniz gerekir. Aksi halde;
- Yardım ödemeleri durdurulur
- Yersiz ödenen tutar yasal faiziyle birlikte geri istenir
2. Rapor Süresi Takibi
Süreli sağlık kurulu raporları (ÇÖZGER dahil), geçerlilik tarihi dolmadan yenilenmelidir. Rapor süresi geçtiğinde:
- Tüm maaş ve haklar otomatik olarak kesilir
- Tekrar hak kazanmak için yeni raporla başvuru gerekir
Pandemi nedeniyle süresi dolan raporların geçerliliği 30 Haziran 2025 tarihine kadar uzatılmıştır. Bu tarihten sonra yenileme zorunludur.
3. e-Devlet Kullanımıyla Süreç Takibi
Yardımların büyük bölümü artık e-Devlet kapısı üzerinden yönetilmektedir. Bu platformdan:
- Evde bakım aylığı ve engelli aylığı başvurusu yapabilirsiniz
- Doğalgaz ve elektrik desteği başvurularını görüntüleyebilirsiniz
- Rapor geçerlilik süresi ve maaş bilgilerini kontrol edebilirsiniz
e-Devlet kullanımı özellikle kırsal bölgelerde yaşayanlar için bürokratik yükü azaltır ve bilgiye erişimi hızlandırır.
4. Yardımlar Neden Kesilir? Ne Yapmalı?
Aşağıdaki durumlarda yardım uyarı yapılmadan kesilebilir:
- Engelli bireyin vefatı
- Gelir artışı
- Rapor süresinin geçmesi
- Adres değişikliği bildiriminin yapılmaması
- Yardımın 1 yıl boyunca çekilmemesi
- 18 yaşını doldurup yeniden başvuru yapılmaması
Yardım kesilirse, ilgili kuruma dilekçeyle başvurarak gerekçesini öğrenme ve itiraz hakkınızı kullanabilirsiniz.
5. Farklı Yardımları Aynı Anda Almak Mümkün mü?
Evet, belirli şartlarda birden fazla yardım türü birlikte alınabilir. Örnek:
- Evde Bakım Aylığı + Engelli Aylığı aynı anda alınabilir. Ancak evde bakım maaşı da gelir hesabına dahil edilir.
- Vakıflar Genel Müdürlüğü Muhtaç Aylığı ile diğer yardımlar birlikte alınamaz.
Yardımların çakışma durumları ve gelir sınırı detayları için mutlaka kurumlara danışın veya e-Devlet üzerinden kontrol sağlayın.
Engelli Çocuklara Devlet Yardımları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Çocuğum için engelli raporunu nasıl alırım?
Çocuklar için ÇÖZGER (Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu) düzenlenir. MHRS üzerinden “Sağlık Kurulu” randevusu alınarak yetkili hastaneden başvuru yapılır.
Evde bakım maaşı almak için hangi şartlar gerekir?
ÇÖZGER raporunda “çok ileri düzeyde özel gereksinim var” gibi ifadeler yer almalı, hane geliri kişi başı net asgari ücretin 2/3’ünden az olmalı (2025: 14.736 TL) ve bakım ihtiyacı sosyal inceleme ile tespit edilmeli.
Engelli aylığı ve evde bakım maaşı birlikte alınabilir mi?
Evet, alınabilir. Ancak evde bakım maaşı da gelir hesabına dahil edilir. Bu nedenle gelir sınırını geçmemeniz gerekir.
Yardımlar neden kesilir? Nasıl itiraz ederim?
Gelir artışı, rapor süresinin bitmesi, adres değişikliği veya 18 yaş geçişinde başvuru yapılmaması gibi nedenlerle yardım kesilebilir. İtiraz için ilgili kuruma dilekçeyle başvuru yapabilirsiniz.
Çocuğumu rehabilitasyon merkezine ücretsiz gönderebilir miyim?
RAM raporuyla destek eğitime uygun bulunan çocuklar için bireysel ve grup eğitim ücreti devlet tarafından karşılanır. 2025 için bireysel destek aylık 6.100 TL’dir.
Engelli kimlik kartı nasıl alınır?
İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü’ne dilekçe, engelli sağlık kurulu raporu, kimlik fotokopisi ve 2 adet vesikalık fotoğraf ile başvuru yapılarak alınır.
Engelli çocuğu olan çalışan annelere erken emeklilik hakkı var mı?
Evet. Her 4 yıl çalışmaya karşılık 1 yıl prim eklenir ve emeklilik yaşı 1 yıl geriye çekilir.
Yardımlarla İlgili Resmî Başvuru ve Bilgi Kaynakları
Engelli çocuklara yönelik devlet yardımları hakkında bilgi almak, başvuru yapmak veya hak takibi yapmak için aşağıdaki resmî kaynaklardan faydalanabilirsiniz:
1. Başvuru ve Takip Portalları
- e-Devlet Kapısı – Tüm sosyal yardım başvuruları, engelli aylığı, evde bakım maaşı, doğal gaz/elektrik desteği ve TOKİ başvuruları buradan yapılabilir.
- MHRS – Merkezi Hekim Randevu Sistemi – Sağlık kurulu raporu (ÇÖZGER) için randevu alma platformudur.
- Vakıflar Genel Müdürlüğü (VGM) – Muhtaç engelli aylığı başvuruları buradan yapılır.
2. Başvuru Yapabileceğiniz Kurumlar
- T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı – Tüm sosyal yardımların genel koordinasyonunu sağlar.
- Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV) – Engelli ve muhtaç aylığı başvuruları burada alınır. Her il/ilçede yer alır.
- MEB – Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri – RAM süreçleri, özel eğitim değerlendirmeleri hakkında bilgi alınabilir.
- TOKİ – Toplu Konut İdaresi Başkanlığı – Engelli konut projelerine başvurulabilecek platform.
3. Bilgi Alma ve Destek Hatları
- ALO 144: Sosyal Yardım Hattı – Yardım başvurusu, durum sorgulama ve bilgilendirme (Ücretsiz)
- ALO 183: Sosyal Hizmet Danışma Hattı – Engelli bireyler ve aileleri için psikososyal destek ve yönlendirme
- 0 549 441 21 44: İşitme ve konuşma engelli bireyler için görüntülü destek hattı (Whatsapp görüntülü)
4. Takip ve Mevzuat Kaynakları
- Resmî Gazete – Yardımlarla ilgili yönetmelik değişikliklerini buradan takip edebilirsiniz.
- Gelir İdaresi Başkanlığı – Engelli vergi indirimleri ve muafiyetleri hakkında güncel bilgiler.
- SGK – Sosyal Güvenlik Kurumu – Tıbbi cihaz, sağlık hizmetleri ve rapor ödemeleri hakkında bilgi.
